Prikkelbaar in de overgang: waarom je lont zo kort is

Progesteron werkt via GABA rustgevend, een beetje als een natuurlijke rem op je zenuwstelsel. In de perimenopauze daalt progesteron meestal als eerste. Met minder rem reageer je sneller en heftiger op prikkels.

Oestrogeen beinvloedt serotonine en dopamine, die meebepalen hoe veerkrachtig en verdraagzaam je je voelt. Als oestrogeen schommelt, schommelt die veerkracht mee. Dat verklaart waarom je de ene week alles aankunt en de andere week van een volle keuken al onrustig wordt.

Een onderbroken nacht verlaagt je emotionele veerkracht de dag erna meetbaar. Nachtzweten, vaker plassen en lichter slapen komen in deze fase samen, waardoor slaaptekort chronisch kan worden.

Daarnaast valt deze levensfase vaak samen met opgroeiende kinderen, ouder wordende ouders en veel verantwoordelijkheid op het werk. Je zenuwstelsel staat dan al hoog afgesteld, waardoor de laatste kleine prikkel de druppel wordt.

Overprikkeling gaat bijna nooit over dat ene moment, maar over de optelsom ervan. Als je twee weken bijhoudt wanneer je lont kort is, zie je meestal een patroon in plaats van willekeur.

Je hoeft je karakter niet te veranderen. In de praktijk werkt het beter om de belasting van je zenuwstelsel te verlagen en je energie stabieler te houden.

Ga naar je huisarts als je prikkelbaarheid vrijwel dagelijks aanhoudt, als je relatie of werk eronder lijdt, als je bang bent voor je eigen reacties, of als er somberheid, aanhoudende angst of verlies van plezier bij komt.

Er is meer mogelijk dan volhouden. Afhankelijk van je situatie kan het gaan over slaapaanpak, gesprekstherapie of het bespreken van hormoontherapie. Heb je gedachten dat het leven niet meer hoeft, neem dan direct contact op met je huisarts of huisartsenpost.