Fyto-oestrogenen in de overgang: wat zijn het en wat doen ze?

Fyto-oestrogenen zijn stoffen uit planten met een structuur die lijkt op die van oestrogeen. Daardoor kunnen ze zwak binden aan oestrogeenreceptoren in je lichaam. De bekendste groepen zijn isoflavonen, vooral uit soja, en lignanen, vooral uit lijnzaad.

Belangrijk om te weten: de werking is veel zwakker dan die van lichaamseigen oestrogeen of van hormoontherapie. Ze vervangen geen hormonen en zijn geen medicijn.

Je hoeft er geen speciale producten voor te kopen. De meeste bronnen zijn gewone, betaalbare voedingsmiddelen die ook om andere redenen nuttig zijn, zoals vezels en plantaardig eiwit.

Bij opvliegers is het meeste onderzoek gedaan naar isoflavonen uit soja. Overzichtsstudies zien gemiddeld een bescheiden vermindering van de frequentie of ernst, maar de uitkomsten verschillen sterk per studie, per dosering en per persoon.

Een deel van die variatie komt doordat lang niet iedereen dezelfde omzetting in de darm maakt; alleen een deel van de mensen kan uit soja de stof equol vormen, waarvan men denkt dat die actiever is. Dat kan verklaren waarom de ene vrouw wel verschil merkt en de andere niets.

Voor botgezondheid, hart- en vaatziekten of stemming is het bewijs bij fyto-oestrogenen te wisselend om er conclusies aan te verbinden. Wat je hier dus mag verwachten is hooguit een klein extra duwtje, geen oplossing.

Fyto-oestrogenen uit gewone voeding zitten in een matrix van vezels, eiwit en andere voedingsstoffen, in hoeveelheden die mensen al eeuwen eten. Supplementen bevatten geconcentreerde extracten, vaak in doseringen die je met voeding niet haalt.

Voor die geconcentreerde vorm is minder bekend over langetermijngebruik, en de kwaliteit en samenstelling verschillen per merk. Producten zoals rode klaver of zwarte cohosh worden vaak in dezelfde adem genoemd, maar zijn andere stoffen met eigen aandachtspunten, waaronder mogelijke interacties.

Overweeg je een supplement? Bespreek het dan eerst met je huisarts of apotheker, zeker als je medicijnen gebruikt zoals schildklier- of bloedverdunnende medicatie.

Heb je borstkanker gehad, gebruik je hormoongevoelige medicatie zoals tamoxifen of anastrozol, of is er een andere hormoongevoelige aandoening in het spel, overleg dan altijd met je behandelend arts voordat je soja-supplementen of andere geconcentreerde fyto-oestrogenen gebruikt. Over gewone hoeveelheden soja in voeding wordt doorgaans anders geoordeeld dan over supplementen, maar die afweging hoort bij je arts te liggen.

Deze pagina geeft algemene informatie en is geen medisch advies. Bij twijfel, bij aanhoudende klachten of als je overweegt iets te combineren met medicatie: laat je persoonlijk adviseren.

Wil je het proberen via voeding, doe het dan rustig en consequent in plaats van in een keer alles omgooien. Geef het minimaal acht tot twaalf weken en houd bij of je iets merkt.