Overgangsklachten: de complete lijst met 34 klachten (en wat helpt)

Als je aan overgangsklachten denkt, denk je waarschijnlijk aan opvliegers en nachtzweten. Toch noemen onderzoekers ruim dertig klachten die met de daling en schommeling van oestrogeen en progesteron te maken hebben.
Dat verklaart waarom zoveel vrouwen jarenlang rondlopen met klachten zonder de link te leggen. Hieronder vind je de complete lijst met overgangsklachten, geordend per gebied, plus per groep de aanpak die in de praktijk het meeste oplevert.
Lichamelijke overgangsklachten
Oestrogeenreceptoren zitten door je hele lichaam: in je bloedvaten, botten, blaas, huid, darmen en gewrichten. Daalt oestrogeen, dan merk je dat dus op plekken die je nooit met de overgang zou associëren.
- Opvliegers en warmte-aanvallen overdag
- Nachtzweten en klam wakker worden
- Hartkloppingen of een bonzend gevoel in rust
- Gewrichtspijn en stijfheid, vooral 's ochtends
- Spierpijn en langzamer herstel na inspanning
- Hoofdpijn of migraine rond je cyclus
- Duizeligheid of een licht gevoel in je hoofd
- Drogere huid, brozere nagels, dunner haar
- Droge ogen en droge slijmvliezen
- Vaginale droogheid en pijn bij vrijen
- Vaker plassen of blaasontsteking
- Onregelmatige, hevige of juist lichte menstruatie
- Gewichtstoename rond de buik
- Opgeblazen gevoel en veranderde spijsvertering
- Tintelingen in handen of voeten
- Gevoelige of pijnlijke borsten
Mentale en emotionele overgangsklachten
Deze groep wordt het vaakst gemist — en het hardst gevoeld. Oestrogeen beïnvloedt serotonine en dopamine, progesteron werkt kalmerend via je GABA-systeem. Schommelen ze, dan schommelt je stemming mee.
- Kort lontje en snelle irritatie
- Huilbuien zonder duidelijke aanleiding
- Angst of paniekgevoelens die nieuw voor je zijn
- Somberheid of verlies van plezier
- Brain fog: woorden kwijt, minder scherp
- Concentratieproblemen op werk
- Vergeetachtigheid en namen kwijtraken
- Minder zelfvertrouwen
- Onrust of het gevoel 'aan' te staan
- Minder zin in seks
Bekijk de Complete GidsPer klacht een concreet stappenplan, plus een 30-dagenplan om ermee te beginnen? Dat staat volledig uitgewerkt in de Complete Gids.Slaap- en energieklachten
Slecht slapen is bij veel vrouwen de klacht die alle andere klachten verergert. Los je slaap op, dan zakken stemming, eetlust en energie vaak vanzelf mee terug richting normaal.
- Moeite met inslapen
- Wakker worden tussen 3 en 5 uur
- Onrustige benen
- Vermoeidheid die niet weggaat met rust
- Energiedip in de namiddag
- Snurken of lichter slapen dan vroeger
- Nachtelijke hartkloppingen
- Wakker worden met een gespannen kaak of nek
Hoeveel overgangsklachten zijn normaal?
Uit Nederlands en Brits vragenlijstonderzoek komt steeds hetzelfde beeld: de meeste vrouwen herkennen zes tot twaalf klachten tegelijk, en die wisselen per maand. Ongeveer een op de vier vrouwen heeft klachten die het dagelijks functioneren duidelijk beïnvloeden.
Belangrijk: klachten hebben betekent niet dat je ze moet uitzitten. Je kunt met leefstijl vaak 30 tot 60 procent verlichting bereiken, en waar dat niet genoeg is, bestaat er effectieve medische begeleiding via je huisarts.
De vier ingrepen met het grootste effect
Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. Deze vier hebben over vrijwel alle klachtgroepen heen het meeste effect.
- Stabiele bloedsuiker: 25-30 gram eiwit per hoofdmaaltijd, vezels bij elke maaltijd
- Krachttraining twee keer per week voor botten, spieren, slaap en stemming
- Vaste slaap- en wakkertijden, koele slaapkamer van 16-18 °C
- Cafeïne vóór 12 uur en alcohol beperken — beide triggeren opvliegers en 3-uur-wakker-momenten
Wanneer ga je naar de huisarts?
Maak een afspraak bij bloedverlies na een jaar zonder menstruatie, bij zeer hevig bloedverlies, bij aanhoudende somberheid, of wanneer je klachten je werk en relaties structureel raken. Neem een klachtendagboek van zes weken mee — dat maakt het gesprek concreet.
Veelgestelde vragen
Bronnen & medische informatie
Waar deze informatie op gebaseerd is
- Thuisarts.nl — Ik ben in de overgang (NHG-patiënteninformatie)
- NHG-Standaard De overgang (Nederlands Huisartsen Genootschap)
- NICE guideline NG23 — Menopause: identification and management
- Wereldgezondheidsorganisatie — Menopause fact sheet
- Redactie
- MenoCircle-redactie
- Laatst bijgewerkt
- 5 augustus 2026
Deze pagina bevat algemene leefstijl- en gezondheidsinformatie en is geen medisch advies, diagnose of behandeling. Reacties op leefstijl, supplementen of hormoontherapie verschillen per persoon; er worden geen resultaten beloofd. Overleg bij klachten, twijfel of medicijngebruik altijd met je huisarts. Lees onze medische disclaimer.
Deze content is nog niet medisch getoetst door een arts. Zodra een externe medische reviewer is aangesteld, vermelden we naam en toetsdatum hier. (OWNER INPUT REQUIRED)
Lees ook over klachten
Opvliegers verminderen: 7 aanpakken die werken
Opvliegers zijn niet te 'wegdenken', maar wel te verminderen. Dit zijn de zeven aanpakken met de meeste onderbouwing.
Hartkloppingen in de overgang: waarom ze komen en wat helpt
Plots een bonzend hart, vaak 's nachts. Waarom hormonen dit doen, wat het rustiger maakt en wanneer je het wél laat nakijken.
Brain fog en vermoeidheid in de overgang: waarom en wat helpt
Je bent je woorden kwijt en je concentratie is weg. Dat is geen beginnende dementie — het is hormonaal, en het is tijdelijk.
Verdiep je verder
Onze drie hoofdpagina's leggen de hele overgang uit, van eerste signalen tot de jaren erna.
Perimenopauze
Wat er gebeurt in de jaren vóór je laatste menstruatie — en hoe je het herkent.
Lees meerMenopauze
Het moment zelf, de jaren erna en hoe je je lichaam sterk houdt.
Lees meerOvergangsklachten
Compleet overzicht van klachten en wat per klacht echt helpt.
Lees meerTwijfel je waar jij staat? Doe de gratis symptoomcheck of lees de veelgestelde vragen.