Perimenopauze en anticonceptie

In de perimenopauze schommelen je hormonen sterker dan voorheen. Cycli kunnen korter of langer worden, overslaan of juist heftiger verlopen. Dat betekent niet dat je eierstokken gestopt zijn: er kunnen nog eisprongen plaatsvinden, ook na maanden zonder menstruatie.

Omdat die eisprongen onvoorspelbaar zijn, is een kalender of cyclusapp in deze fase geen betrouwbare bescherming. De kans op zwangerschap is duidelijk kleiner dan op je dertigste, maar niet nul.

De gangbare lijn in Nederlandse en internationale richtlijnen is: ben je ouder dan vijftig, dan wordt anticonceptie meestal nog een jaar na je laatste menstruatie gebruikt. Ben je jonger dan vijftig, dan is dat doorgaans twee jaar.

Gebruik je een methode die je menstruatie onderdrukt, dan is dat moment lastiger vast te stellen. Je huisarts kan dan met je meedenken over wanneer stoppen logisch is.

Er is geen methode die voor iedereen het beste is. Grofweg gaat het om hormonale methoden, zoals de combinatiepil, de prikpil, het implantaat, de hormoonspiraal of een pil met alleen progestageen, en om niet-hormonale methoden zoals de koperspiraal, condooms of sterilisatie.

Bij vrouwen boven de veertig weegt de arts extra mee: bloeddruk, migraine met aura, roken, overgewicht, trombose in de voorgeschiedenis, borstkanker in de familie en ander medicijngebruik. Voor sommige vrouwen is een combinatiepil dan minder geschikt, terwijl een andere methode wel prima kan.

Sommige vrouwen merken dat hun cyclus rustiger wordt met bepaalde methoden, bijvoorbeeld minder hevig of minder onvoorspelbaar bloedverlies. Dat kan het dagelijks leven een stuk aangenamer maken.

Tegelijk is het belangrijk om te weten dat anticonceptie niet is bedoeld als behandeling van opvliegers, nachtzweten of stemmingsklachten. Sommige vrouwen ervaren verbetering, andere juist niet. Wat je merkt is heel persoonlijk en niet te voorspellen.

Ook lastig: als een methode je menstruatie onderdrukt, verlies je het natuurlijke signaal van je cyclus. Je weet dan minder goed waar je in de overgang staat. Dat is geen reden om te stoppen, maar wel iets om te bespreken.

Anticonceptie in deze levensfase is echt maatwerk. Op deze pagina staat bewust geen advies over welke methode voor jou passend is; dat kan alleen iemand beoordelen die je gezondheidsgeschiedenis kent.

Neem contact op met je huisarts bij bloedverlies tussen je menstruaties door, bij bloedverlies na gemeenschap, bij zeer hevig bloedverlies waarbij je doorlekt of duizelig wordt, bij menstruaties die vaker dan elke drie weken terugkomen, en bij elk bloedverlies dat optreedt nadat je een jaar niet meer ongesteld bent geweest. Dit hoort altijd beoordeeld te worden.